#115 Een troostrijke gedachte

26 juni 2026

In tijden van extreme temperaturen verschijnt in het weerbericht niet zelden ook informatie over de gevoelstemperatuur.
Wat moet dat nou, gevoels-temperatuur. Hebben we aan de ‘gewone’ temperatuur niet genoeg? Met, zo u wil, keuze uit Celsius of Fahrenheit. À propos: beide gespeld met een hoofdletter, die woorden verwijzen immers naar een eigennaam.
De gevoelstoevoeging wekt vooral de indruk van iets subjectiefs. Wat de thermometer zegt wordt met ons gevoel verfijnd. Niets is minder waar, de gevoelstemperatuur is een waarde die objectief kan worden vastgesteld. Nou is dit niet de plaats om daar erg diep op in te gaan, maar ik wil toch wel gezegd hebben dat de eenduidig gemeten temperatuur qua betekenis verrijkt kan worden met objectief meetbare luchtvochtigheid en objectief meetbare windsnelheid. Dus niet het subjectieve gevoel als bron, maar het meetbare effect van luchtvochtigheid en wind op de temperatuur. Die hoger of lager kan uitvallen afhankelijk van die variabelen.

Grappig, dit is dus ver van op-het-gevoel-af. Gevoel hier bedoeld als de uitkomst van wat je zintuigen waarnemen.
Ergens op mijn schijftafel slingert al jaren een lijstje over zintuigen. Over organen, over prikkels, over gewaarwordingen. Een onschatbare gereedschapskist voor elke schrijver die zijn verhaal wil verdiepen of nuanceren met zintuiglijke bronnen. Wat ogen zien, oren horen, de neus ruikt, de tong proeft of de evenwichtsorganen registreren.
Voelen (waaronder de temperatuur dus) wordt vooral gemeten door de huid, door aanraking of druk, door warmte of koude of door pijn.
M’n lijstje is nog veel langer, maar dat voelen, wat de huid registreert, is juist in deze dagen van grote hitte, interessant.
Zo schijnen de hersenen fysieke warmte te associëren met veiligheid. Je tegen iemand aanvlijen, een warm holletje, de zon op je bolletje, geborgenheid, warmte brengt rust. Hoe warmer hoe beter, zou je zeggen
Is dat geen troostrijke gedachte in tijden van 35 graden Celsius?!
En dan hebben we het nog niet eens over de gevoelstemperatuur, wat moet dat een rust brengen!