#126 Een onweerstaanbare cartoonster

23 oktober 2026

Hoe je van het rechte pad kan raken…
Eigenlijk was ik bezig met de rol van de klarinet in de jazz. Dat is niet zo heel moeilijk want dat instrument doet al vanaf het prilste begin mee. Op de eerste plaatopnamen uit het begin van de vorige eeuw is de klarinet al te horen, veel vaker dan een saxofoon bijvoorbeeld. Terwijl dat instrument de klarinet in de jazz sinds pak weg de laatste 50 jaar behoorlijk heeft verdrongen. Eerlijk gezegd was ik ook nooit zo weg van het klarinetgeluid. Daarbij dacht ik dan bijvoorbeeld aan het hoge schrille geluid van de drie klarinetten in het nummer “The Mooche”, signature song van de Ellingtonband. Lag in mijn ouderlijk huis nog wel eens op de draaitafel. Ik moest er niets van hebben. Nu toch wel opgezocht wat dat nu betekende, die Mooche. Duke Ellington verklaarde de titel met een verwijzing naar ‘een bepaalde luie gang die kenmerkend is voor sommige mensen in Harlem…, naar lieden die in zwaar weer verkeren’. De blaasinstrumenten moesten vooral een vocaal karakter hebben, de menselijke stem nabootsen, een jungle style, met exotische, pseudo-Afrikaanse ondertonen.

Meer jazz uit de jaren ’20 en ’30 was in dat genre. Ook Cab Calloway pikte dat op. Die werd meer bij ons thuis gedraaid. Vooral “Minnie the Moocher”, waar de klarinet trouwens nauwelijks meer een rol in speelt. Hé, the Moocher, was dat gepikt van Ellington? Diezelfde rauwe, meeslepende stijl. Waren die stukken familie van elkaar? Nee, het was een populaire stijl in die tijd. Ellington in 1928, Calloway in 1932. Bovendien zou M-the-M zijn afgeleid van een oude Amerikaanse folksong. Maar wie was dan wel Minnie?
Zo raakte ik verder en verder van mijn pad.

De song werd gebruikt voor een Amerikaanse tekenfilm met de cartoon-ster Betty Boop. Naast Betty had ook Calloway zelf een rol. De film was een groot succes en werd in 1994 verkozen tot één van de beste korte animatiefilms aller tijden. De song bleef door de jaren heen populair en Betty Boop, dat schattige poppetje, dat tegelijk uitdagend en kwetsbaar, grappig en rebels was, kreeg een iconische status. Haar veel gebruikte kreet ‘Boop-Oop-ie-Doop’ werd zelfs inzet voor een rechtszaak: zangeres Helen Kane claimde dat zowel haar uiterlijk als haar stem door de Fleischer Studios – de makers van Betty Boop – gepikt waren. Als je dat nu terugkijkt en luistert, kan je je daar wel wat bij voorstellen. Maar Kane verloor. Voor Fleischer was het een mooi thema voor een nieuwe film – zie onder.

Betty Boop die bleef. Men zegt dat de populariteit van BB zeer heeft bijgedragen tot het succes van de jazz in de jaren ‘30 en verder. Zij het dat hààr succes eind jaren ‘30 begon te tanen. Toen haar uitdagende verschijning onder invloed van de Hays Code, die strenge morele regels voor de films uit Hollywood oplegde, werd gekuist.
Maar ook de veel bravere Betty is een begrip gebleven in de wereld van cartoons.
Gezeten in fratsel horende tot een van mijn andere hobby’s is ze zelfs nog in mijn werkkamer aanwezig.
Maar waar had ik het ook nog weer over…